Bezokolicznik w języku angielskim – kompleksowy przewodnik

W języku angielskim bezokolicznik (infinitive) to podstawowa forma czasownika, która pełni kluczową rolę w gramatyce. Zrozumienie zasad tworzenia i stosowania bezokoliczników pozwoli Ci znacznie podnieść poziom znajomości angielskiego i uniknąć typowych błędów.

Typy bezokoliczników

W języku angielskim występują dwa główne typy bezokoliczników:

1. Bezokolicznik z „to” (to infinitive)

Jest to najczęściej spotykana forma, utworzona przez dodanie „to” przed podstawową formą czasownika:

• to work (pracować)
• to study (uczyć się)
• to write (pisać)
• to see (widzieć)
• to help (pomagać)

2. Bezokolicznik bez „to” (bare infinitive)

Jest to podstawowa forma czasownika bez dodatkowego „to”:

• work
• study
• write
• see
• help

Kiedy bezokolicznik stosujemy z „to”?

Bezokolicznik z „to” używamy w następujących sytuacjach:

Po większości czasowników

I want to sleep. (Chcę spać.)

She decided not to go. (Zdecydowała się nie iść.)

He asked me not to be late. (Poprosił mnie, żebym się nie spóźnił.)

We hope to see you again. (Mamy nadzieję zobaczyć cię znowu.)

Czasowniki często występujące z „to infinitive”:

• want
• decide
• need
• hope
• forget
• remember
• expect
• would like
• agree
• love
• help
• learn

Po wielu przymiotnikach

It’s difficult to understand. (Trudno to zrozumieć.)

I’m happy to help you. (Jestem szczęśliwy, że mogę ci pomóc.)

She’s ready to work. (Ona jest gotowa do pracy.)

Dla wyrażenia celu (in order to, so as to)

I went to London to visit my friend. (Pojechałem do Londynu, aby odwiedzić mojego przyjaciela.)

She studies hard in order to get good grades. (Ona pilnie się uczy, aby dostać dobre oceny.)

He spoke slowly so as to be understood. (Mówił powoli, aby być zrozumianym.)

W konstrukcjach z „too” i „enough”

The bag is too heavy to carry. (Ta torba jest zbyt ciężka, aby ją nieść.)

He’s old enough to understand. (Jest wystarczająco dorosły, aby zrozumieć.)

Po niektórych rzeczownikach

I have the ability to learn languages quickly. (Mam zdolność do szybkiego uczenia się języków.)

She gave me permission to use her car. (Dała mi pozwolenie na użycie jej samochodu.)

Kiedy stosujemy bezokolicznik bez „to”?

Bezokolicznik bez „to” (bare infinitive) stosujemy w określonych kontekstach:

Po czasownikach modalnych

I can swim. (Potrafię pływać.) You should work harder. (Powinieneś pracować ciężej.)

We must leave now. (Musimy teraz wyjść.)

Would you help me? (Czy pomógłbyś mi?)

They might come tomorrow. (Oni mogą przyjść jutro.)

Czasowniki modalne wymagające bare infinitive:

• can/could
• will/would
• shall/should
• may/might
• must

Po czasownikach percepcyjnych (gdy widzimy całe zdarzenie)

I saw him run across the street. (Widziałem, jak przebiegł przez ulicę.)

We heard her sing at the concert. (Słyszeliśmy, jak śpiewała na koncercie.)

They watched the man break into the car. (Obserwowali, jak człowiek włamywał się do samochodu.)

Typowe czasowniki percepcyjne:

• see
• watch
• feel
• notice
• hear that

Po „make” i „let”

My teacher made me work late. (Mój nauczyciel kazał mi pracować do późna.)

Let me help you with that. (Pozwól mi ci z tym pomóc.)

W konstrukcjach „would rather” i „had better”

I would rather stay at home than go to the cinema. (Wolałbym zostać w domu niż iść do kina.)

You’d better be on time. (Lepiej bądź na czas.)

Szczególne konstrukcje bezokolicznikowe

Konstrukcje z question words (what, where, how, etc.)

I don’t know what to do. (Nie wiem, co robić.)

She showed me how to get into the building. (Pokazała mi, jak dostać się do budynku.)

He told us where to put our bags. (Powiedział nam, gdzie położyć nasze torby.)

Konstrukcje typu „too… to” oraz „enough… to”

It’s too cold to swim. (Jest za zimno, żeby pływać.)

She’s tall enough to reach the shelf. (Jest wystarczająco wysoka, aby dosięgnąć półki.)

Formy ciągłe i dokonane bezokolicznika

Bezokolicznik może występować również w formach złożonych:

• Bezokolicznik ciągły : to be + -ing It’s nice to be sitting here with you. (Miło jest siedzieć tu z tobą.)
• Bezokolicznik dokonany : to have + past participle I’m happy to have met you. (Cieszę się, że cię poznałem.)
• Bezokolicznik dokonany ciągły : to have been + -ing He claims to have been working all night. (Twierdzi, że pracował całą noc.)

Czasowniki zmieniające znaczenie z bezokolicznikiem lub gerund

Niektóre czasowniki zmieniają znaczenie w zależności od tego, czy stosujemy po nich bezokolicznik czy gerund (-ing):

Remember

• remember to do – pamiętać, żeby coś zrobić (w przyszłości) Remember to buy milk. (Pamiętaj, żeby kupić mleko.)
• remember doing – pamiętać, że się coś zrobiło (w przeszłości) I remember visiting London when I was a child. (Pamiętam, że odwiedziłem Londyn, gdy byłem dzieckiem.)

Forget

• forget to do – zapomnieć, żeby coś zrobić I forgot to call the doctor. (Zapomniałem zadzwonić do lekarza.)
• forget doing – zapomnieć, że się coś zrobiło I’ll never forget seeing the Eiffel Tower for the first time. (Nigdy nie zapomnę, jak zobaczyłem Wieżę Eiffla po raz pierwszy.)

Stop

• stop to do – zatrzymać się, żeby coś zrobić He stopped to buy a newspaper. (Zatrzymał się, żeby kupić gazetę.)
• stop doing – przestać coś robić She stopped talking when I entered the room. (Przestała mówić, gdy wszedłem do pokoju.)

Try

• try to do – próbować coś zrobić (dokładać starań) I’m trying to learn Japanese. (Próbuję nauczyć się japońskiego.)
• try doing – wypróbować coś jako rozwiązanie Try drinking herbal tea if you can’t sleep. (Spróbuj pić herbatę ziołową, jeśli nie możesz spać.)

Najczęstsze błędy przy użyciu bezokolicznika

1. Pomijanie „to” gdy jest wymagane

Błędnie: I decided go home. Poprawnie: I decided to go home.

2. Używanie „to” gdy nie jest potrzebne

Błędnie: I can to swim. Poprawnie: I can swim.

3. Mylenie bezokolicznika z gerund

Błędnie: I enjoy to read books. Poprawnie: I enjoy reading books.

4. Podwójne „to”

Błędnie: I want to to go there. Poprawnie: I want to go there.

Ćwiczenia praktyczne

Aby skutecznie opanować formy bezokolicznika, warto regularnie:

1. Tworzyć listy czasowników z odpowiednimi formami (np. czasowniki wymagające bezokolicznika z „to” lub bez)
2. Układać własne zdania wykorzystujące różne konstrukcje bezokolicznikowe
3. Tłumaczyć zdania z polskiego na angielski, skupiając się na właściwym użyciu bezokolicznika
4. Czytać teksty w języku angielskim , zwracając uwagę na występujące w nich bezokoliczniki

Podsumowanie – Bezokolicznik w języku angielskim – kompleksowy przewodnik

Bezokolicznik angielski, choć może wydawać się prostą formą gramatyczną, wymaga dobrego zrozumienia reguł jego zastosowania. Kluczowe jest rozróżnienie, kiedy używać formy z „to”, a kiedy bez „to”.

Pamiętaj:

• Po większości czasowników używamy „to infinitive”
• Po czasownikach modalnych, „make”, „let” oraz czasownikach percepcyjnych używamy bezokolicznika bez „to”
• Niektóre czasowniki zmieniają znaczenie w zależności od tego, czy występują z bezokolicznikiem czy z gerund

Systematyczna nauka i praktyka pomogą Ci opanować tę ważną część gramatyki angielskiej i używać jej pewnie w mowie i piśmie. Z czasem używanie odpowiedniej formy bezokolicznika stanie się naturalne i intuicyjne.